Coraz więcej prosumentów i firm inwestuje w fotowoltaikę, jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę, że kluczową rolę w prawidłowym działaniu instalacji PV odgrywają szczegółowe pomiary techniczne. Jeśli zależy Ci na efektywności, bezpieczeństwie i długoletniej pracy systemu, przeczytaj, jak prawidłowo przygotować instalację PV do profesjonalnych pomiarów i dlaczego jest to absolutnie niezbędne.
Dlaczego pomiary instalacji fotowoltaicznej są tak ważne?
Prawidłowo wykonana instalacja PV może zapewniać energię przez kilkadziesiąt lat. Jednak, podobnie jak każdy system techniczny, wymaga ona okresowego sprawdzania parametrów, które mają bezpośredni wpływ na jej bezpieczeństwo i wydajność.
- Zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników i instalacji – pomiary pozwalają wykryć potencjalne zagrożenia związane np. z uszkodzoną izolacją czy zwarciami.
- Optymalizacja wydajności – badanie poprawności działania każdego modułu i falownika przekłada się na wyższą produkcję energii.
- Wymogi formalne – większość operatorów sieci oraz ubezpieczycieli wymaga przedstawienia raportu z pomiarów instalacji.
Dlatego jeśli jeszcze nie zlecałeś pomiarów instalacji fotowoltaicznej, warto dowiedzieć się, jak się do nich odpowiednio przygotować.
Rodzaje pomiarów w instalacjach fotowoltaicznych
Pomiary techniczne instalacji PV dzielą się na kilka podstawowych kategorii. Każda z nich daje inną perspektywę na stan i działanie systemu.
1. Pomiary elektryczne
Najbardziej podstawowe, a zarazem obowiązkowe dla odbioru systemu przez zakład energetyczny. Obejmują m.in.:
- Pomiary rezystancji izolacji kabli i modułów
- Ciągłość oraz oporność połączeń ochronnych
- Weryfikacja skuteczności ochrony przeciwporażeniowej
- Pomiar napięcia obwodów otwartych (Voc) oraz prądu zwarciowego (Isc)
2. Pomiary termowizyjne
Wykonywane zazwyczaj kamerą termowizyjną w celu identyfikacji tzw. hot-spotów, czyli miejsc przegrzewających się, co może świadczyć m.in. o uszkodzonych ogniwach, słabym połączeniu elektrycznym lub zanieczyszczeniach.
3. Pomiary wydajności
Uwzględniają dane dotyczące uzysków energii w stosunku do mocy znamionowej systemu. Pomagają ocenić, czy instalacja rzeczywiście działa tak, jak powinna i czy osiąga oczekiwany poziom produkcji.
4. Pomiary I-V (charakterystyki prądowo-napięciowej)
To pomiary rejestrowane przez specjalistyczny miernik (I-V scanner), które pozwalają bardzo dokładnie ocenić pracę poszczególnych modułów lub ciągów modułów (stringów) względem oczekiwanych danych producenta.
Kiedy warto przeprowadzić pomiar instalacji PV?
Najlepiej kierować się kilkoma kluczowymi momentami, w których pomiary są szczególnie wskazane:
- Po zakończeniu montażu – pomiar instalacji to warunek konieczny do odbioru systemu przez zakład energetyczny.
- Po kilku miesiącach użytkowania – zwłaszcza jeśli zauważyłeś spadek wydajności względem założeń.
- Okresowo co 2-3 lata – aby monitorować zużycie komponentów oraz przeciwdziałać awariom.
- Po intensywnym zdarzeniu atmosferycznym – np. po burzach, opadach gradu lub skrajnych mrozach.
- W momencie potrzeby reklamacji lub zmiany operatora.
Jak przygotować instalację PV do pomiarów technicznych?
To kluczowy etap procesu, który pozwala uniknąć błędów i usprawnić samo badanie. Oto konkretne kroki i wskazówki praktyczne.
1. Sprawdź dostępność techniczną instalacji
Miernik potrzebuje dostępu do poszczególnych elementów instalacji:
- Dostęp do rozdzielnicy i falownika
- Możliwość rozłączenia obu biegunów (DC i AC)
- Bezpieczny dostęp do dachu lub konstrukcji wsporczej (jeśli wymagane)
2. Oczyść moduły PV
Zanieczyszczenia powierzchni paneli (np. kurz, ptasie odchody, pyłki) mogą negatywnie wpłynąć na wyniki pomiarów wydajności i termowizji. Dlatego moduły powinny być czyste i suche.
3. Przedstaw dokumentację techniczną
Firmie wykonującej pomiary warto przekazać:
- Schemat elektryczny instalacji
- Specyfikację techniczną poszczególnych elementów
- Raport z poprzednich pomiarów (jeśli dotyczy)
4. Ustal dogodny czas pomiarów
Niektóre typy pomiarów (np. I-V) wymagają odpowiedniego poziomu nasłonecznienia – najlepiej powyżej 600 W/m². Najbardziej odpowiedni jest więc dzień słoneczny, w godzinach przedpołudniowych.
5. Odłącz urządzenia generujące zakłócenia
Wyłączenie energochłonnych i niestabilnych odbiorników (np. kompresorów, silników, pomp ciepła) zapewni większą dokładność pomiarów.
6. Skontaktuj się z profesjonalnym wykonawcą
Profesjonalne firmy oferujące pomiary instalacji fotowoltaicznych dysponują nie tylko właściwym sprzętem, ale i doświadczeniem w analizie wyników pomiarów. Samodzielne próby realizacji takich kontroli są nieefektywne i potencjalnie niebezpieczne.
Najczęstsze błędy popełniane podczas przygotowania do pomiarów
Nawet dobrze zaprojektowana i wykonana instalacja może dawać błędne odczyty, jeśli przygotowanie do pomiarów nie było wykonane odpowiednio. Uważaj na te typowe błędy:
- Nieoczyszczone moduły – wpływają na zafałszowanie uzysków energii i detekcję hot-spotów.
- Brak dostępu do części systemu – brak możliwości analizy niektórych ciągów czy falowników.
- Wykonywanie pomiarów w warunkach pochmurnych – może uniemożliwić lub istotnie zafałszować dane pomiarowe.
- Niedostarczenie dokumentacji – utrudnia interpretację wyników.
Jak wybrać firmę do pomiarów instalacji PV?
Nie każda firma wykonawcza potrafi wykonać pomiary zgodne z normami PN-EN. Oto kryteria, które warto wziąć pod uwagę:
- Uprawnienia SEP i doświadczenie – upewnij się, że technicy mają kwalifikacje do pracy na instalacjach do 1 kV oraz szkolenia z pomiarów PV.
- Wysokiej klasy sprzęt – certyfikowany miernik PV, kamera termowizyjna, analizatory jakości energii.
- Szczegółowy raport z wynikami – dokument potwierdzający zarówno zgodność instalacji z normami, jak i potencjalne problemy do naprawy.
- Referencje i opinie klientów.
Sekcja praktyczna – checklista dla właściciela instalacji
Zastanawiasz się, czy Twoja instalacja jest gotowa do pomiarów? Oto praktyczna tabela kontrolna:
- 🔲 Moduły PV oczyszczone z brudu i kurzu
- 🔲 Zapewniony dostęp do falownika i rozdzielnicy
- 🔲 Ustalony termin pomiarów w słoneczny dzień
- 🔲 Dostępna dokumentacja techniczna (schematy, dane modułów, poprzednie raporty)
- 🔲 Brak prac serwisowych na budynku w dniu pomiarów
- 🔲 Wyłączone zbędne urządzenia zakłócające
Podsumowanie – dlaczego warto zadbać o profesjonalne pomiary?
Profesjonalny pomiar fotowoltaiki to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów, ale przede wszystkim narzędzie służące optymalizacji inwestycji, zwiększeniu jej bezpieczeństwa oraz ochronie gwarancyjnej. Niezależnie od tego, czy Twoja instalacja ma kilka miesięcy czy kilka lat, rzetelna analiza parametrów technicznych pozwala zidentyfikować potencjalne problemy i wydłużyć jej żywotność.
Skontaktuj się z doświadczonym wykonawcą i zaplanuj kontrolę techniczną Twojej instalacji już teraz. To inwestycja, która z pewnością się zwróci.