Coraz więcej inwestorów, samorządów i przedsiębiorców decyduje się na budowę farmy fotowoltaicznej, ale niestety – nie każda taka inwestycja przebiega bezproblemowo. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się najczęstszym błędom popełnianym podczas realizacji farm fotowoltaicznych i podpowiemy, jak ich skutecznie unikać.
Dlaczego tak łatwo o błąd przy budowie farmy fotowoltaicznej?
Budowa farmy PV to proces złożony, wieloetapowy i wymagający nie tylko wiedzy technicznej, ale i znajomości prawa, dokumentacji środowiskowej oraz uwarunkowań lokalnych. Każdy etap – od wyboru działki, przez kwestie formalne, aż po montaż i uruchomienie instalacji – niesie ze sobą pułapki, które mogą sparaliżować inwestycję lub mocno ograniczyć jej opłacalność.
Oto najczęstsze problemy, z którymi spotykamy się na rynku farm fotowoltaicznych. Poznaj je, zanim Ty lub Twoja firma rozpocznie budowę farmy fotowoltaicznej.
1. Niewłaściwy wybór lokalizacji
Nie każda działka nadaje się pod farmę PV
To jeden z absolutnie fundamentalnych błędów popełnianych przez inwestorów. Nie każda działka rolna czy pusty kawałek gruntu to dobry teren pod farmy fotowoltaiczne. Wybór lokalizacji determinuje powodzenie całej inwestycji.
Najczęstsze problemy lokalizacyjne to:
- Brak dostępu do odpowiedniej infrastruktury elektroenergetycznej (np. zbyt duża odległość do GPZ – głównego punktu zasilania);
- Nieuregulowany status prawny działki lub niejasna sytuacja własnościowa;
- Nieodpowiedni typ gruntu – tereny podmokłe, zalesione, o wysokim spadku czy glebach organicznych często nie sprawdzają się pod fotowoltaikę;
- Zaniedbanie analizy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) lub Studium Uwarunkowań;
- Lokalizacja w pobliżu obszarów chronionych, np. Natura 2000, co drastycznie komplikuje uzyskanie decyzji środowiskowych.
Nasza rada:
Skorzystaj z pomocy specjalistów od budowy farm PV, zanim zakupisz lub wydzierżawisz działkę. Profesjonalny audyt lokalizacji pozwoli oszczędzić czas i pieniądze.
2. Niedoszacowanie mocy przyłączeniowej lub brak warunków przyłączenia
Nie mając wystarczającej mocy przyłączeniowej od operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), możesz mieć “instalację-widmo”. Panele będą generować prąd, ale nie będziesz mógł go przesłać do sieci – zatem inwestycja nie zwróci się, bo nie będzie dochodu.
Najczęstsze błędy techniczne i formalne:
- Zbyt późna analiza mocy przyłączeniowej i brak strategii dla infrastruktury przesyłowej;
- Brak kontaktu z OSD zanim rozpoczną się działania projektowe;
- Niepełna dokumentacja przy składaniu wniosku o warunki przyłączenia;
- Brak rezerwacji mocy – właściciele działek często czekają zbyt długo z decyzją, przez co ‘kolejka’ się zapełnia.
Podczas budowy farmy fotowoltaicznej jednym z kluczowych działań powinno być uzyskanie warunków przyłączenia na wczesnym etapie.
3. Braki lub błędy formalne w dokumentacji
Farma PV bez właściwej dokumentacji to inwestycja skazana na fiasko. Kluczowe dokumenty to m.in. decyzja środowiskowa, Warunki Zabudowy, pozwolenie na budowę oraz oczywiście – umowy z operatorem systemu dystrybucyjnego.
Co często idzie nie tak?
- Błędy w dokumentacji środowiskowej skutkujące odrzuceniem wniosku przez urząd;
- Niepełna analiza wpływu na lokalny krajobraz i ekosystem;
- Próby realizacji inwestycji na podstawie nieaktualnych lub nieadekwatnych dokumentów prawnych;
- Nepotyzm lub próba „przyspieszania” procedur bez pełnej zgodności z przepisami.
Rada: Zleć przygotowanie dokumentacji wyspecjalizowanej firmie, która ma doświadczenie w postawieniu farmy fotowoltaicznej. Dokumenty stworzone przez praktyków są odporne na błędy formalne i poprawiają szanse na szybszą akceptację.
4. Zbyt optymistyczne prognozy produkcji energii
Nadmierna pewność siebie, czasem bazująca na symulacjach „z katalogu”, może skończyć się rozczarowaniem i brakiem oczekiwanych zysków. Zbyt często inwestorzy opierają swoje kalkulacje na warunkach laboratoryjnych lub danych z zupełnie innego regionu.
Do czego to prowadzi?
- Przewymiarowanie farmy PV, które nie znajduje uzasadnienia w lokalnych warunkach nasłonecznienia;
- Niezgodność projektu z rzeczywistymi warunkami geograficznymi (np. góry, mgła, duża ilość dni pochmurnych);
- Zlekceważenie wpływu temperatury na spadek efektywności modułów.
Dokładne badania irradiacji i analiza danych meteorologicznych to fundament każdej rentownej budowy farmy fotowoltaicznej.
5. Źle dobrany sprzęt i niska jakość wykonania
Oszczędności na komponentach mogą wydawać się kuszące, ale często są to “oszczędności iluzoryczne”. Niska jakość paneli, falowników, okablowania czy konstrukcji wsporczej odbija się nie tylko na wydajności, ale i na żywotności całej instalacji.
Najczęstsze zaniedbania:
- Stosowanie niecertyfikowanego sprzętu z szarego rynku;
- Nieprawidłowy montaż – błędy po stronie ekip montażowych bez doświadczenia w budowie farmy PV;
- Brak monitoringu na poziomie stringów lub paneli – przez co trudno o diagnostykę usterek;
- Zlekceważenie potrzeb serwisowych – systemy bez harmonogramu przeglądów szybciej się degradują.
Nasza rada: Zainwestuj w sprzęt renomowanych marek oraz ekipy montażowe z realnymi referencjami. Niska cena zakupu może oznaczać wysokie koszty eksploatacji lub przedwczesnej wymiany podzespołów.
6. Brak strategii zarządzania i serwisowania farmy
Postawienie farmy PV to dopiero początek – sukces projektu polega na jego długofalowym działaniu. Niezadbanie o odpowiedni model zarządzania i konserwacji skutkuje spadkiem produktywności i awariami.
Co się dzieje bez systematycznego nadzoru?
- Brak wykrycia utraty mocy z powodu zabrudzenia paneli lub uszkodzenia falownika;
- Nieplanowane przestoje z powodu awarii, które można było przewidzieć;
- Malejąca efektywność ekonomiczna, spadające zyski z produkcji energii;
- Problemy z audytami, np. pod kątem certyfikatów OZE lub rozliczeń z OSD.
Dlatego budowa farmy fotowoltaicznej powinna zawierać w swoim harmonogramie także zaplanowanie systemu zarządzania operacyjnego.
Jak uniknąć błędów przy budowie farmy fotowoltaicznej? Praktyczne wskazówki
Oto kilka strategicznych kroków, które pozwalają uniknąć najczęstszych problemów:
- Audyt lokalizacji – ocenienie gruntu pod katem nasłonecznienia, warunków geotechnicznych, dostępu do infrastruktury.
- Uzyskanie warunków przyłączenia – tak wcześnie, jak to tylko możliwe.
- Wybór profesjonalnego wykonawcy – z doświadczeniem w budowie farm fotowoltaicznych.
- Realistyczna prognoza produkcji – bazująca na lokalnych danych pogodowych i analizie PVSyst.
- Dokładna i kompletna dokumentacja – bez błędów formalnych, gotowa na różne scenariusze administracyjne.
- Strategia zarządzania operacyjnego – monitoring, serwis, reakcja na awarie, planowane przeglądy.
Podsumowanie: Sukces farmy PV tkwi w detalach
Budowa farmy fotowoltaicznej wydaje się łatwa – kupujesz ziemię, stawiasz panele, sprzedajesz prąd i liczysz zyski. Rzeczywistość pokazuje jednak, że to zadanie wieloetapowe i wymagające niezwykłej precyzji na każdym froncie – prawno-administracyjnym, technicznym i finansowym.
Największe ryzyko tkwi nie tyle w technologii, co w złych decyzjach inwestycyjnych i chęci „przyspieszania” procesu kosztem jakości. Jeśli planujesz postawienie farmy fotowoltaicznej, skorzystaj ze wsparcia profesjonalistów, którzy mają doświadczenie w realizacjach szytych na miarę i unikających najczęściej popełnianych błędów.
Zainwestuj mądrze – Twój zysk energetyczny zależy od tego, jak dokładnie i świadomie podejdziesz do tematu.