Rolnictwo i odnawialne źródła energii to dwa światy, które coraz częściej się przenikają. Fotowoltaika na gruntach rolnych to nie tylko źródło dodatkowych dochodów, ale również sposób na zwiększenie efektywności wykorzystania ziemi i ograniczenie śladu węglowego gospodarstwa. Jak zatem wykorzystać potencjał energii słonecznej w praktyce rolniczej? Sprawdź, jak farmy fotowoltaiczne mogą zrewolucjonizować Twoje podejście do gospodarowania gruntem!
Czy na gruntach rolnych można postawić farmę fotowoltaiczną?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez rolników, którzy myślą o dywersyfikacji swoich dochodów poprzez inwestycję w odnawialne źródła energii. Odpowiedź brzmi: tak, ale wszystko zależy od klasy użytków rolnych oraz aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) dla danego terenu.
Klasa ziemi a możliwość inwestowania w PV
Kluczowa kwestia to jakość gruntów rolnych. W Polsce grunty klasy I–III są uznawane za użytki o wysokiej bonitacji, co oznacza, że ich przeznaczenie na cele nierolnicze – jak budowa farmy PV – wymaga uzyskania zgody Ministerstwa Rolnictwa. W przypadku klas IV–VI taka inwestycja jest znacznie łatwiejsza do zrealizowania.
Plan zagospodarowania przestrzennego
W wielu gminach obowiązują plany zagospodarowania przestrzennego, które określają, jakie inwestycje mogą być prowadzone na danym terenie. Bez odpowiedniego zapisu w MPZP o możliwości zabudowy instalacji OZE (odnawialne źródła energii), postawienie farmy fotowoltaicznej może być utrudnione lub niemożliwe.
Korzyści z farmy fotowoltaicznej dla rolników
Decyzja o przeznaczeniu części gruntów na farmę PV to strategiczny ruch, który może przynieść wiele długofalowych korzyści.
- Stały dochód – dzierżawa gruntu pod inwestycję fotowoltaiczną może przynosić nawet kilka tysięcy złotych rocznie za hektar.
- Oszczędność na energii – własna elektrownia słoneczna pozwala uniezależnić się od wahań cen prądu.
- Pozytywny wpływ na środowisko – energia ze słońca nie wytwarza CO2, co przyczynia się do redukcji emisji gazów cieplarnianych.
- Zwiększenie wartości działki – grunty z zabudową PV mogą zyskać na wartości handlowej.
Modele wykorzystania fotowoltaiki w rolnictwie
Istnieje kilka modeli współistnienia rolnictwa z instalacjami PV. Wybór zależy od dostępnych zasobów, celów inwestora i rodzaju działalności rolniczej.
1. Pełne wykorzystanie gruntu pod farmę PV
W tym modelu grunt przestaje być użytkowany rolniczo, a cała powierzchnia jest przeznaczona na instalację PV. Dzierżawa ziemi pod budowę farmy PV staje się głównym źródłem dochodu z tego fragmentu gospodarstwa. To najczęściej stosowane rozwiązanie, jeśli chodzi o komercyjne farmy fotowoltaiczne.
2. Agrofotowoltaika
To innowacyjny model, który polega na jednoczesnym użytkowaniu gruntów zarówno do produkcji energii, jak i upraw rolnych czy chowu zwierząt. Panele są montowane wyżej, co pozwala na dostęp światła słonecznego do roślin, zachowując jednocześnie produktywność rolniczą.
Przykładowe zastosowania agrofotowoltaiki:
- Uprawa roślin cieniolubnych pomiędzy rzędami paneli
- Wypas owiec w zagrodach pod instalacjami PV
- Uprawy szklarniowe w sąsiedztwie instalacji słonecznych
Jak wygląda proces budowy farmy PV na gruntach rolnych?
Jeśli jesteś właścicielem ziemi i rozważasz postawienie farmy fotowoltaicznej, warto przeanalizować etapy tego procesu:
- Ocena potencjału gruntu – analiza klasy ziemi, lokalizacji, zacienienia oraz dostępności do infrastruktury energetycznej.
- Wstępna koncepcja i projekt – określenie wielkości instalacji oraz sprawdzenie możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej.
- Uzyskiwanie pozwoleń – sprawdzenie MPZP, decyzje środowiskowe, warunki zabudowy jeśli MPZP nie występuje, pozwolenia na budowę.
- Realizacja inwestycji – budowa farmy pv przez wyspecjalizowaną firmę.
- Eksploatacja i nadzór techniczny – instalacja działa przez min. 25 lat, warto zadbać o stały monitoring i serwis.
Więcej o tym, jak wygląda budowa farmy fotowoltaicznej, znajdziesz na stronie SunErtec.
Jakie koszty i finansowanie?
Inwestycja w farmę PV to wydatek, który może jednak szybko się zwrócić, zwłaszcza jeśli skorzystamy z dostępnych sposobów finansowania:
- Dofinansowania unijne i krajowe – m.in. z programów FEnIKS (następca PROW), Energia Plus, czy Agroenergia.
- Ulgi podatkowe – amortyzacja instalacji, odliczenie VAT.
- Kredyty inwestycyjne – dedykowane dla rolników oraz firm rolniczych na inwestycje w OZE.
- Dzierżawa gruntu – jeśli inwestorem jest podmiot zewnętrzny, Ty jako rolnik możesz otrzymywać stały dochód za wynajem działki.
Najczęściej zadawane pytania przez rolników
Czy muszę wyłączyć grunt z produkcji rolnej?
W większości przypadków tak – zwłaszcza jeśli farma całkowicie zajmuje pole. Jeśli jednak zdecydujesz się na wariant agrofotowoltaiki, możliwe jest jednoczesne prowadzenie działalności rolniczej i produkcja energii.
Ile hektarów potrzeba pod farmę PV?
Średnio 1 MW instalacji zajmuje ok. 1,5–2 ha powierzchni. W praktyce wielkość zależy od ukształtowania terenu, odległości między rzędami i technologii zastosowanych paneli.
Jak długo trwa zwrot inwestycji?
Średni czas zwrotu z inwestycji to od 6 do 10 lat przy dzierżawie, krócej – jeśli energia jest wykorzystywana bezpośrednio w gospodarstwie.
Praktyczne wskazówki dla rolników planujących inwestycję
- Sprawdź aktualny plan zagospodarowania przestrzennego i klasę swojej ziemi.
- Skontaktuj się z firmą specjalizującą się w budowie farm fotowoltaicznych.
- Rozważ model agrofotowoltaiki na części areału, by dalej prowadzić działalność rolniczą.
- Policz opłacalność inwestycji – weź pod uwagę koszty instalacji, potencjalne oszczędności oraz możliwości sprzedaży energii.
- Pamiętaj o konieczności stałego monitoringu i regularnego serwisowania instalacji PV.
Podsumowanie – nowoczesne rolnictwo to zielone rolnictwo
Fotowoltaika w rolnictwie to nie tylko przyszłość – to już teraźniejszość. Polscy rolnicy coraz częściej dostrzegają, że energia słoneczna może nie tylko obniżyć koszty prowadzenia gospodarstwa, ale też przynieść stabilne dochody i podnieść wartość nieruchomości. Kluczem do sukcesu jest dobrze zaplanowana budowa farmy fotowoltaicznej – zgodna z prawem, optymalna finansowo i dopasowana do Twoich potrzeb.
Jeśli zastanawiasz się, czy postawienie farmy fotowoltaicznej na Twoim gruncie ma sens – odpowiedź znajdziesz, rozmawiając ze specjalistami od OZE. Niech słońce pracuje na przyszłość Twojego gospodarstwa!